Мазмұнға өту
KZKTP KZ Рус · ҚазӨтінім қалдырыңыз

Елішілік құндылық үлесі: деген не, қалай есептейді және өтінімге қалай жазады

Жаңартылды 15.11.2026 · ~3 мин оқылады

Қысқаша. Тізілімге өтінімде елішілік құндылық — дайын тауардың өзіндік құнындағы қазақстандық шикізат пен материалдың үлесі. Оны әр тауарға бөлек есептеп, формуламен табасыз да, өтінімге жазасыз. Нәтиже тізілімде және үзінді көшірмеде көрінеді.

Қазақстандық зауыттың экономисі тауардың өзіндік құнын есептеп отыр

Елішілік құндылық деген не

Заң бұл ұғымды кеңірек анықтайды: ішкі нарықта өндірілген тауардың, жұмыс пен қызметтің жалпы көлемдегі үлесі. Тізілім қағидалары оны нақты тауарға қолданады: дайын тауардың өзіндік құнындағы қазақстандық шикізат пен материалдың пайыздық үлесі. Тізілімге өтінімде осы анықтама қолданылады.

Бұрын бұл ұғымды жер қойнауы туралы Кодексте «жергілікті қамту» деп атайтын. 2021 жылғы Заң оны елішілік құндылық деп ауыстырды.

Елішілік құндылық үлесі қалай есептеледі

Есептеу формуласы тізілім қағидаларының 4-қосымшасында тұр:

Үлес = 100 % − (шетелдік шикізат пен материалдың құны ÷ дайын тауардың өзіндік құны × 100 %)

Үш ереже бар:

  1. Өзіндік құнды ҚҚС пен пайдасыз алыңыз.
  2. Өзіндік құнды Типтік шоттар жоспарының 11-тарауындағы шоттар бойынша көрсетіңіз.
  3. Әр тауарды бөлек есептеңіз: бір ЖШС-де он тауар болса, он есеп жасайсыз.

Есептеу мысалы

Мысалы, жиһаз цехы бір орындықты өндіреді. Өзіндік құны ҚҚС пен пайдасыз — 10 000 ₸. Оның 7 500 ₸ — қазақстандық материалдар. Шетелдік фурнитура мен матаға 2 500 ₸ кетеді.

БаптарСомаҮлесі
Қазақстандық материалдар7 500 ₸75 %
Шетелдік фурнитура мен мата2 500 ₸25 %
Өзіндік құн10 000 ₸100 %

Үлес = 100 % − (2 500 ÷ 10 000 × 100 %) = 75 %. Өз сандарыңызды қойып есептеңіз.

Мысалдағы өзіндік құнның құрамы
  • Қазақстандық материалдар 7 500 ₸ (75 %), шетелдік фурнитура мен мата 2 500 ₸ (25 %)

Өтінімге қалай толтырасыз

Өтінімде әр тауардың үлесі жеке жолға жазылады, қасында жеткізушілер, шетелдік шикізаттың құны және өзіндік құн көрсетіледі. Тізілімге енгеннен кейін бұл сан тізілімде және үзінді көшірмеде тұрады. Заң бойынша бұл көрсеткіш үзінді көшірмеде міндетті.

Өтінім қалай жасалатыны e-Ondiris беті мен тізілім қағидалары бетінде жазылған.

Елішілік құндылық пен локализация деңгейі

Қазақстандық шикізат үлесіЛокализация деңгейі
Не өлшейдіөзіндік құндағы қазақстандық шикізат үлесінөз цехыңыздағы операциялар санын № 392 бұйрықтағы тізіммен салыстырады
Қайда көрсетіледіөтінімде, тізілімде, үзінді көшірмедетізілімде, үзінді көшірмеде, бөлек бағанада

Екі көрсеткіш бөлек есептеледі. Үзінді көшірмедегі кодтар туралы СЭҚ ТН коды және ҰТК беттерінде оқыңыз.

Кімге даму бағдарламасы керек

Бұл көрсеткішті дамыту бағдарламасын ірі тапсырыс берушілер бекітеді: қатты пайдалы қазбаларды өндіретін жер қойнауын пайдаланушылар, квазимемлекеттік сектордың кейбір компаниялары, табиғи монополиялар және жүйе құраушы кәсіпорындар. Бағдарлама кемінде үш жылға жасалып, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігімен келісіледі.

Жер қойнауын пайдаланушы сатып алатын жұмыстар мен қызметтерде елішілік құндылық жыл бойы кемінде 70 % болуы керек.

Келесі қадам

Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріңіз. Тізілімнің мемлекеттік сатып алудағы рөлін бөлек бетте айттық.

Мемлекеттік сатып алуға өндіруші ретінде қатысасыз ба?3 % шартты жеңілдік пен 50 % аванс — тізілімдегі өндірушілергеТауарыңызға қандай құжат керек?

Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, тізілім сатып алуда не беретінін түсіндіреміз.Тауарыңызды тізілімге енгізу үшін не керек екенін айтамыз.Жағдайыңызды талдаймыз: тізілім, шығу тегі сертификаты немесе СТ-1. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Тізілімге енгізу туралы шешімді комиссия қабылдайды, біз емес.

Немесе жазыңыз: WhatsApp · Жұмыс уақытында хабарласамыз · OBF туралы

"Orken Business Finance" ЖШС кеңесшілері өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, кодтарды таңдайды, әр тауардың елішілік құндылық үлесін есептейді, өтінімді дайындайды және шешім шыққанша қасыңызда болады.

Дереккөздер

Формула мен анықтама: тізілім қағидалары, № 327 бұйрық, 3-тармақтың 9) тармақшасы, 4-қосымша. Заң: «Өнеркәсіптік саясат туралы», 1, 51-1 және 61-1-баптар. Кодекс: «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы», 28-бап. Тексерілген күні: 15.11.2026.

Сұрақ-жауап

Елішілік құндылық деген не?

Тізілімге өтінімде бұл — дайын тауардың өзіндік құнындағы қазақстандық шикізат пен материал құнының пайыздық үлесі. Өтінімде оны әр тауарға бөлек жазасыз.

Елішілік құндылық үлесін қалай толтырады?

Дайын тауардың өзіндік құнын ҚҚС пен пайдасыз алыңыз, шетелдік шикізат пен материалдың құнын жеке бөліңіз де, формуламен есептеңіз: 100 % минус шетелдік құнның өзіндік құнға қатынасы.

Елішілік құндылық пен жергілікті қамтудың айырмасы неде?

Айырма жоқ: жер қойнауы туралы Кодекстегі «жергілікті қамту» деген терминді 2021 жылғы Заң «елішілік құндылық» деп өзгертті.

Елішілік құндылық пен локализация деңгейі бірдей ме?

Жоқ. Елішілік құндылық — қазақстандық шикізат үлесі, ал локализация деңгейі — өз цехыңызда орындаған операциялардың № 392 бұйрықтағы тізімге қатынасы. Тізілімде екеуі де бөлек бағанада көрсетіледі.

Деректер көздері

  1. Тізілімді жүргізу қағидалары, Өнеркәсіп және құрылыс министрінің № 327 бұйрығы, 3-тармақтың 9) және 10) тармақшалары, 10-тармақ, 1, 2 және 4-қосымшалар, тексерілді 2026-11-15
  2. «Өнеркәсіптік саясат туралы» Заң, 1-баптың 2-тармағы, 51-1-баптың 8-тармағы, 61-1-бап, тексерілді 2026-11-15
  3. «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодекс, 28-бап; 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 87-VII Заң (терминді ауыстыру), тексерілді 2026-11-15
  4. Үкіметтің 2022 жылғы 21 қарашадағы № 932 қаулысы: ұлттық даму институттары (QazIndustry), тексерілді 2026-11-15

Тағы оқыңыз

ӨТІНІМ

Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексереміз

Немесе жазыңыз: WhatsApp · Жұмыс уақытында хабарласамыз · OBF туралы