Мазмұнға өту
KZKTP KZ Рус · ҚазӨтінім қалдырыңыз

Жергілікті қамту: қазір қалай аталады және оны кім талап етеді

Жаңартылды 15.11.2026 · ~4 мин оқылады

Қысқаша. Жергілікті қамту — заңдардағы ескі атау. 2021 жылдың соңынан Жер қойнауы туралы Кодексте оның орнына «елішілік құндылық» тұр. Жер қойнауын пайдаланушы сатып алатын жұмыс пен қызметтің кемінде 70 %-ы осы құндылыққа жатуы керек. Тауар шығаратын өндіруші оны тізілімге өтінімде үлес пен локализация деңгейі етіп көрсетеді.

Мұнай-газ объектісіндегі қазақ мердігер

Жергілікті қамту деген не

Жергілікті қамту деп сатып алудағы елде жасалған тауар, жұмыс және қызмет үлесін атайтын. Бұл сөз жер қойнауына қатысты заңдарда көп жыл тұрды. 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 87-VII Заң Кодекстің бүкіл мәтінінде оны «елішілік құндылық» деп ауыстырды.

Сондықтан бүгінгі құжаттарда жергілікті қамту емес, елішілік құндылық деген сөзді іздеңіз. Өндірушінің қазақстандық екенін тізілімнен үзінді көшірме растайды.

Жергілікті қамту қайда талап етіледі

Талап тапсырыс берушіге қойылады, бірақ жеткізушіге де әсер етеді.

КімгеНе талап етіледі
Жер қойнауын пайдаланушысатып алатын жұмыс пен қызметтегі елішілік құндылық жылына кемінде 70 %
Жер қойнауын пайдаланушыішкі корпоративтік ауыстыру бойынша келген шетелдіктер әр санаттағы басшылар, менеджерлер және мамандар санының 50 %-ынан аспайды
Ірі тапсырыс берушілерелішілік құндылықты дамыту бағдарламасы, кемінде үш жылға, министрлікпен келісілген

Ірі тапсырыс берушілер — қатты пайдалы қазбаларды өндіретін жер қойнауын пайдаланушылар, квазимемлекеттік сектордың кейбір компаниялары, табиғи монополиялар (қуаты шағындарынан басқа) және жүйе құраушы кәсіпорындар.

Өндіруші елішілік құндылықты қалай көрсетеді

Тауар шығарсаңыз, тізілімге өтінімде әр тауардың елішілік құндылық үлесін жазасыз. Тізілім қағидалары оны былай анықтайды: дайын тауардың өзіндік құнындағы қазақстандық шикізат пен материалдың пайыздық үлесі.

Формула қарапайым: 100 % минус шетелдік шикізат құнының өзіндік құнға қатынасы. Өзіндік құнды ҚҚС пен пайдасыз аласыз. Мысалы, тауардың өзіндік құны 20 000 ₸, шетелдік шикізатқа 6 000 ₸ кетсе, үлес 100 % − (6 000 ÷ 20 000 × 100 %) = 70 %. Толық есепті елішілік құндылық бетінен қараңыз.

Үш атау: айырмасы неде

Бұл үш сөз бір нәрсені білдірмейді.

АтауНе білдіредіҚайда көрінеді
Жергілікті қамтузаңдағы бұрынғы атауқазір қолданылмайды
Елішілік құндылық үлесіөзіндік құндағы қазақстандық шикізат пен материал үлесіөтінімде, тізілімде, үзінді көшірмеде
Локализация деңгейіцехта орындалатын технологиялық операциялардың № 392 бұйрықтағы тізімге қатынасытізілімде, үзінді көшірмеде

Өндірісті локализациялау деген — тауарды өз цехыңызда қанша операциямен жасайтыныңыз. Мысалы, бұйрықтағы тізімде жиырма операция болса, сіз соның қайсысын өзіңіз орындайсыз, соны санайды. Заң елішілік құндылықты кеңірек анықтайды, ал тауарға тізілім қағидаларының формуласын қолданасыз.

Өндіруші не істейді

  1. № 392 бұйрықтан тауарыңыздың жолын СЭҚ ТН коды (он таңбалы кедендік код) бойынша табыңыз.
  2. Әр тауардың өзіндік құнын шоттардан алыңыз және шетелдік шикізаттың құнын бөліп жазыңыз.
  3. Үлесті формуламен есептеп, өтінімде сол тауардың жолына жазыңыз.
  4. Цехта қай операцияны өзіңіз орындайтыныңызды бұйрықтағы тізіммен салыстырыңыз.

Өндірісіңіздің тізілімге сәйкес келетінін алдын ала тексеріңіз. Өтінім e-Ondiris порталында беріледі. Тізілімдегі өндірушіге мемлекеттік сатып алуда берілетін жеңілдіктер бөлек бетте жазылған.

"Orken Business Finance" ЖШС кеңесшілері өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, кодтарды таңдайды, әр тауардың елішілік құндылық үлесін есептейді, өтінімді дайындайды және шешім шыққанша қасыңызда болады.

Мемлекеттік сатып алуға өндіруші ретінде қатысасыз ба?3 % шартты жеңілдік пен 50 % аванс — тізілімдегі өндірушілергеТауарыңызға қандай құжат керек?

Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, тізілім сатып алуда не беретінін түсіндіреміз.Тауарыңызды тізілімге енгізу үшін не керек екенін айтамыз.Жағдайыңызды талдаймыз: тізілім, шығу тегі сертификаты немесе СТ-1. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Тізілімге енгізу туралы шешімді комиссия қабылдайды, біз емес.

Немесе жазыңыз: WhatsApp · Жұмыс уақытында хабарласамыз · OBF туралы

Дереккөздер

Кодекс: «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы», 28-бап; 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 87-VII Заң. Заң: «Өнеркәсіптік саясат туралы», 1, 51-1 және 61-1-баптар. Тізілім: № 327 бұйрық, 4-қосымша. Тексерілген күні: 15.11.2026.

Сұрақ-жауап

Жергілікті қамту деген не?

Бұл Жер қойнауы туралы Кодекстегі бұрынғы атау. 2021 жылғы № 87-VII Заң оны «елішілік құндылық» деп ауыстырды, қазір құжаттарда осы сөз тұр.

Жер қойнауын пайдаланушы елішілік құндылықты қанша ұстауға тиіс?

Жер қойнауын пайдалану операциясына сатып алатын жұмыс пен қызметтегі елішілік құндылық жыл бойы кемінде 70 % болады.

Өндіруші өз тауарының елішілік құндылығын қалай көрсетеді?

Әр тауардың үлесін тізілім қағидаларының формуласымен есептеп, өтінімге жазады. Нәтиже тізілімде және үзінді көшірмеде көрінеді.

Елішілік құндылық пен локализация деңгейі бір нәрсе ме?

Жоқ. Елішілік құндылық — өзіндік құндағы қазақстандық шикізат үлесі, ал локализация деңгейі — цехта орындалатын операциялардың № 392 бұйрықтағы тізімге қатынасы.

Елішілік құндылықты дамыту бағдарламасын кім бекітеді?

Жер қойнауын пайдаланушылар, квазимемлекеттік сектордың кейбір субъектілері, табиғи монополия субъектілері және жүйе құраушы кәсіпорындар. Бағдарлама кемінде үш жылға жасалады.

Деректер көздері

  1. «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодекс, 28-бап; 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 87-VII Заң (сөздерді ауыстыру), тексерілді 2026-11-15
  2. «Өнеркәсіптік саясат туралы» Заң, 1, 51-1 және 61-1-баптар, тексерілді 2026-11-15
  3. Тізілімді жүргізу қағидалары, № 327 бұйрық, 3-тармақтың 9) және 10) тармақшалары, 4-қосымша, тексерілді 2026-11-15

Тағы оқыңыз

ӨТІНІМ

Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексереміз

Немесе жазыңыз: WhatsApp · Жұмыс уақытында хабарласамыз · OBF туралы