Офтейк-келісімшарт: деген не, кім жасай алады және аванс қанша
Жаңартылды 15.11.2026 · ~4 мин оқылады
Қысқаша. Офтейк келісімшарт бойынша тапсырыс беруші сіз әлі шығармаған тауарды алдын ала келісілген баға, көлем және мерзіммен сатып алуға міндеттенеді. Мұндай шартты заң бойынша ірі тапсырыс берушілер де, өз тәртібімен «Самұрық-Қазына» ұйымдары да жасайды. Офтейк тізілімнен бөлек жол.

Офтейк-келісімшарт деген не
Жаңа цех ашу қиын, өйткені тауарды кім сатып алатыны белгісіз. Офтейк осы мәселені шешеді: тапсырыс беруші мен жеткізуші тауар әлі шықпай тұрып, оның бағасын, көлемін және жеткізу мерзімін келіседі. Сатып алушы тауарын алдын ала бекітеді, жеткізуші цехты іске қоспай тұрып баға мен көлемге сенімді болады. Ағылшынша оны offtake деп жазады.
- Әлі шығарылмаған тауар
- Баға, көлем және мерзім алдын ала келісіледі
- Алдын ала төлем кемінде 30 %
- Аванстың қайтарылуын қамтамасыз ету кемінде 30 %
- Тапсырыс беруші көлем мен бағаны біржақты азайта алмайды
Заң бойынша офтейк келісімшарт
«Өнеркәсіптік саясат туралы» Заң офтейкті ірі тапсырыс берушілерге қатысты реттейді. Олар — қатты пайдалы қазбалар өндіретін жер қойнауын пайдаланушылар, квазимемлекеттік сектордың кейбір компаниялары, табиғи монополиялар және жүйе құраушы кәсіпорындар. Заңның 46-бабы «Самұрық-Қазына» қоры мен оның ұйымдарына қолданылмайды. Ірі тапсырыс берушімен жасалған офтейкте:
- Жеткізуші тауар өндірісін ұйымдастырады, оның ішінде тапсырыс берушінің қаражатымен.
- Келісімшартты банкке, соның ішінде Қазақстанның Даму Банкіне кепілге беруге болады.
- Тапсырыс беруші көлемді де, бағаны да біржақты азайта алмайды.
- Ұзақ мерзімді офтейкте бірінші жылы тауардың бәрі қабылданып, төленеді, кейінгі жылдары жылдық көлемнің кемінде 50 %-ы.
Бұл кепілдіктер тек ірі тапсырыс берушілердің офтейкіне қатысты: фондпен жасалған шартта бәрін келісімшарттың өз мәтіні шешеді. Мерзімін келісімшарттың өзі белгілейді. Мұндай шарттар туралы мәлімет офтейк-келісімшарттар тізіліміне енгізіледі.
«Самұрық-Қазына» офтейкі
2025 жылы фонд 363 офтейк-келісімшарт жасады, жалпы сомасы 257,5 млрд ₸. Бұл жобалар 150 млрд ₸-ден астам жеке инвестиция тартып, 500 жұмыс орнын ашуға мүмкіндік берді. Фонд бұрын шетелден алған 4 000-нан астам тауар позициясын жергілікті өндірушілерге игертуге ұсынып отыр. Фонд сатып алулары туралы бөлек бетте оқыңыз.
Фондпен офтейк келісімшартты кім жасай алады
Бастамашы — фонд ұйымдары бұрын импорттаған өнімді енді өзі шығаруды көздейтін заңды тұлға не ЖК. Ол жаңа құрылған компания да, жұмыс істеп тұрған компания да болуы мүмкін.
Алдымен жобаны фонд комиссиясы мақұлдап, жобалар тізбесіне енгізеді. Тапсырыс беруші — акцияларының 50 %-ы не одан көбі фондқа тиесілі ұйым. Келісімшарт жасалғаннан кейін бес жыл өтсе, жобаны комиссия қайта мақұлдайды.
Аванс пен қамтамасыз ету
Фондтың типтік офтейк-келісімшартында:
| Шарт | Мазмұны |
|---|---|
| Алдын ала төлем | шарт сомасының кемінде 30 %-ы |
| Қашан төленеді | төрт құжат түскен соң 20 жұмыс күні ішінде |
| Аванстың қайтарылуын қамтамасыз ету | шарт сомасының кемінде 30 %-ы, ұзақ мерзімді сатып алуда бір жылғы соманың кемінде 30 %-ы |
| Орындалуын қамтамасыз ету | келісімшартта көзделген |
Төрт құжат мыналар: өндіріс ашылғаны туралы хабарлама, аванстың қайтарылуын қамтамасыз ету, төлем шоты және тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақ актісі. Бұлар дайын болмаса, аванс төленбейді, сондықтан жабдықты, шикізатты және цехтың ашылу мерзімін алдын ала жоспарлаңыз.
Офтейк пен тізілімнің айырмасы
Офтейк келісімшарт әлі жоқ өндірістің өнімін алдын ала сатуға көмектеседі. Тізілім болса Қазақстанда тауар шығарып отырған өндірушінің мәртебесін растайды. Тізілімдегі өндіруші мемлекеттік сатып алуда 3 % жеңілдік, 50 % аванс және 10 жұмыс күні ішінде төлем алады, толығы мемлекеттік сатып алу бетінде.
Өндіріс іске қосылған соң тізілімдегі өндіруші жаңа жабдыққа жұмсаған шығынының 40 %-ын, жылына 60 млн ₸-ге дейін өтеуге өтініш бере алады: тізілімдегі жазба — оның шарттарының бірі.
Келісімшартқа дейін не дайындайсыз
Тапсырыс беруші тауардың нақты сипаттамасын, жылдық қуатыңызды және баға, көлем, мерзім жөніндегі ұсынысыңызды сұрайды. Тауардың СЭҚ ТН кодын анықтап, өндірісіңіз бұл тауарды шығара ала ма, тексеріңіз. Көп жылға жасалатын шарт болғандықтан, оны тармақ-тармағымен оқыңыз. Қол қоймас бұрын көлемді, бағаны, мерзімді және келісімшарттың қай тәртіппен жасалатынын (заң бойынша ма, фонд тәртібімен бе) тексеріңіз.
"Orken Business Finance" ЖШС кеңесшілері өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, кодтарды таңдайды, өтінімді дайындайды және шешім шыққанша қасыңызда болады.
Өндірісіңіз тізілімге сәйкес келе ме, тексеріп, тізілім сатып алуда не беретінін түсіндіреміз.Тауарыңызды тізілімге енгізу үшін не керек екенін айтамыз.Жағдайыңызды талдаймыз: тізілім, шығу тегі сертификаты немесе СТ-1. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Тізілімге енгізу туралы шешімді комиссия қабылдайды, біз емес.
Дереккөздер
Заң: «Өнеркәсіптік саясат туралы», 1-баптың 8-1) тармақшасы, 46 және 48-баптар. Фонд тәртібі: «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының 2021 жылғы 30 желтоқсандағы № 59/21 шешімі. Көрсеткіштер: «Самұрық-Қазына» АҚ 2025 жылғы жылдық есебі. Тексерілген күні: 15.11.2026.
Сұрақ-жауап
Офтейк-келісімшарт деген не?
Жеткізуші әлі шығармаған, бірақ шығаруды жоспарлап отырған тауарды сатып алу туралы шарт. Бағасы, көлемі және жеткізу мерзімі алдын ала келісіледі.
Самұрық-Қазынамен офтейк-келісімшартты кім жасай алады?
Фонд ұйымдары бұрын импорттаған өнімді шығаратын жаңа өндіріс жобасын бастаған заңды тұлға не ЖК. Жобаны фонд комиссиясы мақұлдап, жобалар тізбесіне енгізуі керек. Тапсырыс беруші — акцияларының 50 %-ы не одан көбі фондқа тиесілі ұйым.
Офтейк-келісімшарт бойынша аванс бола ма?
Фондтың типтік келісімшартында шарт сомасының кемінде 30 %-ы алдын ала төленеді. Ол өндіріс ашылғаны туралы хабарлама, аванстың қайтарылуын қамтамасыз ету, төлем шоты және тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақ актісі түскен соң 20 жұмыс күні ішінде келеді.
Офтейк-келісімшарт тізілімнің орнын баса ма?
Жоқ, бұл екі бөлек жол. Офтейк жаңа өндірістің өнімін сатуға кепіл береді. Тізілім мемлекеттік сатып алуда 3 % жеңілдік, 50 % аванс және 10 жұмыс күні ішінде төлем береді.
Деректер көздері
- «Өнеркәсіптік саясат туралы» Заң, 1-баптың 8-1) тармақшасы, 46 және 48-баптар, тексерілді 2026-11-15
- Офтейк-келісімшарттарды жасасу және орындау тәртібі («Жаңа өндірістер құруға жәрдемдесу бағдарламасы»), «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының 2021 жылғы 30 желтоқсандағы № 59/21 шешімі, тексерілді 2026-11-15
- «Самұрық-Қазына» АҚ 2025 жылғы жылдық есебі, «Отандық кәсіпкерлікті қолдау» бөлімі, тексерілді 2026-11-15
- Тізілімді жүргізу қағидалары, № 327 бұйрық, 2026 жылғы 14 қыркүйектегі № 456 бұйрықпен өзгертілген редакция, тексерілді 2026-11-15